Kapurthala Tourist Guide: ਜਗਤਜੀਤ ਪੈਲੇਸ ਤੋਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੇਰ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ, ਜਾਣੋ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੀਆਂ ਖਾਸ ਥਾਵਾਂ

ਕਪੂਰਥਲਾ (ਪੰਜਾਬ ਇਨਫੋਲਾਈਨ): ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੁਆਬਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਹੀ ਵਿਰਾਸਤ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਮਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਕਾਰਨ ਕਪੂਰਥਲਾ ਨੂੰ 'ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪੈਰਿਸ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜਗਤਜੀਤ ਪੈਲੇਸ, ਮੂਰਿਸ਼ ਮਸਜਿਦ, ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ ਬਾਗ਼, ਕਾਂਜਲੀ ਵੈੱਟਲੈਂਡ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਹਨ।

ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਸ਼ਹਿਰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਲਗਭਗ 14 ਸਾਲ ਇੱਥੇ ਬਿਤਾਏ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਬੇਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਾਲੀ ਵੇਈਂ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਛਾਣ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।

ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਬਾਰੇ ਮੁੱਖ ਜਾਣਕਾਰੀ (Kapurthala District at a Glance)

• ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾਮ: ਕਪੂਰਥਲਾ, ਪੰਜਾਬ
• ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ: 1,633 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਆਬਾਦੀ: 8,17,668
• ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ: 85.08 ਫੀਸਦੀ
• ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ: 4
• ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤਾਂ: 546
• ਬਲਾਕ: 5
• ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ: ਪੰਜਾਬੀ
• ਖੇਤਰ: ਦੁਆਬਾ, ਪੰਜਾਬ

ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ।

ਕਪੂਰਥਲਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਵਿਰਾਸਤ

ਕਪੂਰਥਲਾ ਬਿਆਸ ਅਤੇ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਵਾਲੇ ਦੁਆਬਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸ਼ਾਸਕ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਗਤਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਨਾਲ ਖਾਸ ਲਗਾਅ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ, ਬਾਗ਼ਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਪੂਰਥਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਿਹਾ, ਜਿੱਥੇ ਸੀਵਰੇਜ, ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਵਰਗੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮੁੱਢਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਹੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਥਾਵਾਂ (Best Places to Visit in Kapurthala)

1. ਜਗਤਜੀਤ ਪੈਲੇਸ (Jagatjit Palace)

ਜਗਤਜੀਤ ਪੈਲੇਸ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਗਤਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਸੀ। ਇਸ ਮਹਿਲ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1908 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਵਰਸਾਈ ਮਹਿਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੰਡੋ-ਸਾਰਾਸੈਨਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਝਲਕ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੈਨਿਕ ਸਕੂਲ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਫੈਂਸ ਅਕੈਡਮੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।

2. ਮੂਰਿਸ਼ ਮਸਜਿਦ (Moorish Mosque)

ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੀ ਮੂਰਿਸ਼ ਮਸਜਿਦ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਗਤਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਕੰਮ 1927 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1930 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਐੱਮ. ਮਾਂਟੋ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਮੇਓ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਬਾਗ਼ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੈ।

3. ਪੰਜ ਮੰਦਰ (Panch Mandir)

ਪੰਜ ਮੰਦਰ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਮਹਾਰਾਜਾ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀ ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਛੋਟੇ ਮੰਦਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀ ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਇੰਨੀ ਵਿਲੱਖਣ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਅਜਾਇਬਘਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ।

4. ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ ਬਾਗ਼ (Shalimar Gardens)

ਕਪੂਰਥਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ ਬਾਗ਼ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਸਮਾਧਾਂ ਹਨ। ਲਾਲ ਪੱਥਰ ਦੇ ਬਣੇ ਕਮਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਬਣਤਰਾਂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਬਾਗ਼ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ।

ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਸ਼ਾਹੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ ਬਾਗ਼ ਪਹੁੰਚਦੇ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਲੋਕ ਵੀ ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

5. ਜਗਤਜੀਤ ਕਲੱਬ (Jagatjit Club)

ਜਗਤਜੀਤ ਕਲੱਬ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਏਥਨਜ਼ ਸਥਿਤ ਐਕਰੋਪੋਲਿਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਇਮਾਰਤ 'ਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਕਸਦਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਗਈ ਹੈ।

6. ਐਲੀਜ਼ੇ ਪੈਲੇਸ (Elysee Palace)

ਐਲੀਜ਼ੇ ਪੈਲੇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1962 ਵਿੱਚ ਕੰਵਰ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਇੰਡੋ-ਫਰੈਂਚ ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬਾਹਰੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਸ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਐੱਮਜੀਐੱਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

7. ਕਾਂਜਲੀ ਵੈੱਟਲੈਂਡ (Kanjli Wetland)

ਕਾਂਜਲੀ ਵੈੱਟਲੈਂਡ ਕਪੂਰਥਲਾ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੁਦਰਤੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1870 ਵਿੱਚ ਵੇਈਂ ਦਰਿਆ 'ਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਹੈੱਡਵਰਕਸ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਵੈੱਟਲੈਂਡ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕਾਂਜਲੀ ਝੀਲ ਹੈ।

ਇਹ ਸਥਾਨ ਪਿਕਨਿਕ, ਕੁਦਰਤੀ ਨਜ਼ਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

8. ਸਟੇਟ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ, ਕਪੂਰਥਲਾ

ਕਪੂਰਥਲਾ ਦਾ ਸਟੇਟ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਲਾਲ ਰੇਤਲੇ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟਾ ਰੰਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ: ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ

ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ 1499 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਵੇਈਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੌਰਾਨ ਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ 14 ਸਾਲ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ। ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਏਕਤਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।

9. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਬੇਰ ਸਾਹਿਬ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਬੇਰ ਸਾਹਿਬ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਾਲੀ ਵੇਈਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਪੁਰਾਤਨ ਬੇਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਗਤਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਬਣਵਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ 25 ਫਰਵਰੀ 1937 ਨੂੰ ਭਾਈ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਬਾਗੜੀਆਂ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। 26 ਜਨਵਰੀ 1941 ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਯਾਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

10. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਕਾ ਬਾਗ਼

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਕਾ ਬਾਗ਼ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇੱਥੇ ਨਵਾਬ ਦੌਲਤ ਖਾਨ ਲੋਧੀ ਕੋਲ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ ਸੀ।

ਇਸ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਬਾ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਜੀ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਲਖਮੀ ਚੰਦ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਖੂਹ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਲੰਗਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

11. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਜੀ

ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਸਥਿਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਹਾਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀ ਪਾਲਕੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੁੰਬਦ ਅਤੇ ਮਹਿਰਾਬਦਾਰ ਬਣਤਰਾਂ ਵੀ ਹਨ।

12. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਸੰਤ ਘਾਟ ਸਾਹਿਬ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਸੰਤ ਘਾਟ ਸਾਹਿਬ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਵਿੱਚ ਵੇਈਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਥਾਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਵੇਈਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਫਗਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਥਾਵਾਂ (Places to Visit in Phagwara)

ਫਗਵਾੜਾ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਵਿਚਕਾਰ ਜੀਟੀ ਰੋਡ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਫਗਵਾੜਾ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

13. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਸੁਖਚੈਨਆਣਾ ਸਾਹਿਬ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਸੁਖਚੈਨਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਫਗਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਅਤੇ ਪਲਾਹੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਇੱਥੇ ਆਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ।

14. ਮਾਨਸਾ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ

ਮਾਨਸਾ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ ਫਗਵਾੜਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਦਰ ਮਾਨਸਾ ਦੇਵੀ ਨਗਰ, ਹਦੀਆਬਾਦ, ਫਗਵਾੜਾ, ਪੰਜਾਬ-144402 ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ (Pushpa Gujral Science City)

ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਰਾਹੀਂ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸਥਾਨ ਬੱਚਿਆਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖਾਸ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ

• ਸਪੇਸ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੈਨੇਟੇਰੀਅਮ
• ਲੇਜ਼ਰ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ 3D ਥੀਏਟਰ
• ਫਲਾਈਟ ਸਿਮੂਲੇਟਰ
• ਕਲਾਈਮੇਟ ਚੇਂਜ ਥੀਏਟਰ
• ਅਰਥਕੁਏਕ ਸਿਮੂਲੇਟਰ
• ਸਪੇਸ ਐਂਡ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਗੈਲਰੀ
• ਐਨਰਜੀ ਪਾਰਕ
• ਹੈਲਥ ਗੈਲਰੀ
• ਸਾਇੰਸ ਆਫ਼ ਸਪੋਰਟਸ
• ਵਰਚੁਅਲ ਰਿਐਲਿਟੀ
• ਫਨ ਸਾਇੰਸ
• ਡਾਇਨਾਸੋਰ ਪਾਰਕ
• ਲਾਈਫ ਥਰੂ ਏਜਿਜ਼
• ਡਿਫੈਂਸ ਗੈਲਰੀ
• ਮੋਬਾਈਲ ਸਾਇੰਸ ਬੱਸ

ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ www.pgsciencecity.org ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾ

ਕਪੂਰਥਲਾ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੰਵਰ ਬਿਕਰਮਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਸਰ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਿਲਿਆ।

1858 ਵਿੱਚ ਕੰਵਰ ਬਿਕਰਮਾ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਮੀਆਂ ਤਾਨਸੇਨ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਨੂੰ ਕਪੂਰਥਲਾ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੀ ਸੰਗੀਤਕ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਮੀਰ ਨਾਸਿਰ ਅਹਿਮਦ ਦੀ ਮਜ਼ਾਰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਕਸੂਰੀ ਭੈਰਵੀ, ਸਿੰਧੂਰਾ, ਮੁਲਤਾਨੀ ਜੈਜੈਵੰਤੀ, ਜੋਗੀਆ, ਆਸਾ ਕਾਫੀ, ਪਹਾੜੀ, ਸੋਰਠ ਅਤੇ ਵਰਹੰਸ ਵਰਗੇ ਰਾਗਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹਰਿਵੱਲਭ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੰਗੀਤਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਕ ਪੰਡਿਤ ਭੀਮਸੇਨ ਜੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਭਾਸਕਰਬੂਆ ਬਖਲੇ ਨੇ ਵੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ ਸੀ।

ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ ਮੇਲੇ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ

ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਅਤੇ ਵਿਸਾਖੀ ਵਰਗੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਵਿਸਾਖੀ ਮੌਕੇ ਲੋਕ ਵੇਈਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਬਾਬਾ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰਥਲਾ ਹੈਰੀਟੇਜ ਫੈਸਟੀਵਲ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਤਸਵ ਕਪੂਰਥਲਾ ਹੈਰੀਟੇਜ ਟਰੱਸਟ ਵੱਲੋਂ INTACH ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਪੂਰਥਲਾ ਅਤੇ ਫਗਵਾੜਾ ਦਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਮਹੱਤਵ

ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਫਗਵਾੜਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜੇਸੀਟੀ ਮਿੱਲਜ਼, ਸੁਖਜੀਤ ਸਟਾਰਚ ਮਿੱਲਜ਼, ਓਸਵਾਲ ਸ਼ੂਗਰ ਮਿੱਲਜ਼ ਅਤੇ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਸਪੇਅਰ ਪਾਰਟਸ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਇਕਾਈਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਫਗਵਾੜਾ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗਭਗ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਖੇਤਰ ਵਪਾਰਕ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲੰਧਰ-ਕਪੂਰਥਲਾ ਸੜਕ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਕੈਪਾਰੋ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਮਟੀਰੀਅਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਨਾਨ-ਕਨਵੈਨਸ਼ਨਲ ਐਨਰਜੀ ਸੈਂਟਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ, ਘੱਟ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਅਤੇ ਕੰਨਿਆ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਪੂਰਥਲਾ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀਏ? (How to Reach Kapurthala)

ਕਪੂਰਥਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸੜਕ ਅਤੇ ਰੇਲ ਰਾਹੀਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਹਵਾਈ, ਰੇਲ ਅਤੇ ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।

ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ (By Air)

ਕਪੂਰਥਲਾ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਕਪੂਰਥਲਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 75 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਲਈ ਹਵਾਈ ਸੰਪਰਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਯਾਤਰੀ ਉੱਥੋਂ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਕਪੂਰਥਲਾ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਰੇਲ ਰਾਹੀਂ (By Train)

ਕਪੂਰਥਲਾ ਜਲੰਧਰ-ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਦਾ ਸੰਪਰਕ ਜਲੰਧਰ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਹੈ। ਰੇਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ (By Road)

ਕਪੂਰਥਲਾ ਜਲੰਧਰ-ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਸੜਕ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਜਲੰਧਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਦਿੱਲੀ, ਜੰਮੂ, ਸ਼ਿਮਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਬੱਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਛੋਟੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਲਈ ਟੈਕਸੀ ਅਤੇ ਆਟੋ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਹੈ। ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੀ ਸੜਕੀ ਦੂਰੀ ਲਗਭਗ 24 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਕਪੂਰਥਲਾ ਘੁੰਮਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹਿਲਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ, ਬਾਗ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਗਤਜੀਤ ਪੈਲੇਸ, ਮੂਰਿਸ਼ ਮਸਜਿਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ ਬਾਗ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸ਼ਾਹੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕਾਂਜਲੀ ਵੈੱਟਲੈਂਡ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਖਾਸ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਬੰਧਤ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦਾਖਲਾ ਨਿਯਮਾਂ, ਟਿਕਟਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਬਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣੀ ਉਚਿਤ ਹੈ।

ਕਪੂਰਥਲਾ ਬਾਰੇ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQs)

ਕਪੂਰਥਲਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪੈਰਿਸ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸ਼ਾਹੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਲ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ 'ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪੈਰਿਸ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਪੂਰਥਲਾ ਕਿਹੜੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ?

ਕਪੂਰਥਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੁਆਬਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਥਾਵਾਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਹਨ?

ਜਗਤਜੀਤ ਪੈਲੇਸ, ਮੂਰਿਸ਼ ਮਸਜਿਦ, ਪੰਜ ਮੰਦਰ, ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ ਬਾਗ਼, ਕਾਂਜਲੀ ਵੈੱਟਲੈਂਡ, ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਹਨ।

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਬੇਰ ਸਾਹਿਬ ਕਿੱਥੇ ਸਥਿਤ ਹੈ?

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਬੇਰ ਸਾਹਿਬ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ ਵੇਈਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਕਪੂਰਥਲਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 75 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ।

ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?

ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਹੈ।

ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਅੰਕੜਾ 8,17,668 ਹੈ।

ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਸਰੋਤ

ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ: https://kapurthala.gov.in/

ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਕੜੇ: https://kapurthala.gov.in/demography/

ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ: http://www.pgsciencecity.org/

ਨੋਟ: ਇਹ ਗਾਈਡ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਅੰਕੜੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਰੋਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ। ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੌਜੂਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ।